Als Justine Henin en Kim Clijsters de steraandelen van de Belgische tennisindex waren, dan zou Elise Mertens een gouden investering zijn. Een veilige investering die altijd rendeert en nooit waarde verliest. Haar bankrekening doet het in ieder geval erg goed.
Door Filip Dewulf
Hoe vaak was Elise Mertens niet de laatste Belgische speelster die nog in de running was in de tweede week van een Grand Slam toernooi? Ontelbare edities heeft ze de nationale kleuren hoog gedragen terwijl haar landgenoten voortijdig uit de loting verdwenen. Van de 41 Grand Slam toernooien die ze in haar carrière heeft gespeeld, heeft ze 27 keer de derde ronde bereikt (65,8%) en 16 keer (39%) de laatste 16 (met andere woorden, de tweede week). Voor nu blijft haar halve finale op de Australian Open van 2018 haar hoogtepunt in het enkelspel, met twee kwartfinales op de US Open (2019 en 2020) vlak daarachter.
Natuurlijk zijn zijn zes Grand Slam dubbeltitels van onschatbare waarde. Maar sommige waarnemers geloven dat haar toewijding aan het dubbelspel soms haar betere prestaties in het enkelspel in de weg heeft gestaan. Op 30-jarige leeftijd zal de slanke Limburgse nooit veranderen. En niemand kan ontkennen dat ze een voorbeeldige carrière heeft opgebouwd. Al acht jaar staat ze in de top 30 van de wereld (een groot deel van die tijd zelfs in de top 20), is ze opnieuw de nummer één van de wereld in het dubbelspel en heeft ze al meer dan zestien miljoen euro aan prijzengeld vergaard. In dit tempo nadert Mertens zelfs het totaal van Justine Henin (bijna achttien miljoen). Niet slecht voor een speelster die altijd tegen veel vooroordelen heeft moeten vechten. Mertens heeft zich vanuit het hoge noorden van Limburg – haar hele leven heeft ze doorgebracht in Hamont-Achel, aan de Nederlandse grens – naar de top van het wereldtennis moeten vechten. Zelfs toen ze te vroeg werd geboren en in een couveuse in een ziekenhuis in Leuven werd gelegd, toonde ze tekenen van wilskracht en vasthoudendheid. In het topcentrum in Wilrijk werd ze na een paar jaar ontslagen: ze geloofden niet echt in haar talent of haar vooruitzichten. Haar speelstijl had er ook iets mee te maken. Mertens was een erg defensieve speelster, stond vaak enkele meters achter de achterlijn en won haar wedstrijden dankzij haar mentale kracht en koppigheid.
“Niet alles was rozengeur en maneschijn
Haar karakter werd ook duidelijk toen ze op 15-jarige leeftijd besloot om voor zes maanden naar een Parijse buitenwijk te verhuizen om haar opleiding voort te zetten aan de toen nog weinig bekende Patrick Mouratoglou Academy. “Niet alles was rozengeur en maneschijn”, vertelde Mertens aan De Zondag. “Maar deze ervaringen hebben me gemaakt tot de persoon die ik nu ben. Volhardend werd ze thuis opgeleid door haar moeder Lilian, terwijl haar vader Guido, een kerkstoelenmaker, meer aan de zijlijn bleef staan. Haar zus Lauren was degene die haar inspireerde om te gaan tennissen, voordat ze een andere weg insloeg en piloot werd bij KLM. Mertens is een grote dierenvriend en deelt maar liefst negen honden met haar ouders. Nu ze alleen woont, nog steeds in Hamont, heeft ze gekozen voor vogels, die makkelijker alleen thuis te laten zijn.
De voormalige nummer 12 van de wereld is ook een geweldige toernooispeelster. Ze speelt het hele seizoen door enkelspel en dubbelspel, blesseert zich zelden (ze zorgt zorgvuldig voor haar lichaam en toont een opmerkelijke discipline in haar dagelijkse routines) en mist zelden een toernooi. Dit doet ze al sinds het begin van haar carrière, die pas echt van de grond kwam toen ze zich in 2015 aansloot bij de Kim Clijsters Academy in Bree. Na een solide juniorcarrière, met kwartfinales op de Australian Open en Wimbledon, volgden de resultaten op professioneel niveau snel.
Eerste overwinningen
Haar eerste professionele overwinning behaalde ze in een ITF-toernooi van $10.000 in Sharm El Sheikh, Egypte. Een paar jaar later, in 2016, kwam ze voor het eerst via de kwalificaties in het hoofdtoernooi van een WTA-toernooi terecht en bereikte meteen de kwartfinales, op het gras van Rosmalen, een plek die een speciaal plekje in haar hart heeft. Vorig jaar nog meer, toen ze er eindelijk de titel won. Het was een zeer emotionele overwinning, vooral omdat het haar tiende trofee in haar carrière was en ze maar liefst elf matchpoints had gered in de halve finale tegen Ekaterina Alexandrova. Een echte demonstratie van vechtlust, net als haar handelsmerk: Mertens geeft nooit op. Met dit succes in ‘s-Hertogenbosch is ze na Justine Henin (2001 en 2010) en Kim Clijsters (2003) de derde Belgische die haar naam toevoegt aan de lijst van winnaressen. “Ik ben erg blij dat ik dubbele cijfers heb gehaald in mijn recordboeken in mijn eigen achtertuin, met zoveel Belgische fans. Het is precies wat ik leuk vind,” glimlachte ze tegen Sporza. Maar haar echte doorbraak op de WTA Tour kwam negen jaar eerder. Op 21-jarige leeftijd vloog Mertens naar de andere kant van de wereld met als hoofddoel zich te kwalificeren voor de Australian Open. Het toernooi in Hobart diende als ideale voorbereiding. Ze won alle drie haar kwalificatiewedstrijden en stond in de tweede ronde voor een dilemma: zowel zij als haar tegenstander Sachia Vickery wilden Melbourne op tijd bereiken voor de Grand Slam-kwalificatiewedstrijden. Mertens durfde geen blessure te veinzen… in tegenstelling tot de Amerikaanse, die zich al na één game terugtrok. De Belgische greep uiteindelijk haar kans en won haar eerste WTA-titel door in de finale Monica Niculescu te verslaan. ” Het was voor mij ook een complete verrassing,” zei ze na afloop. “Ik had het echt niet verwacht aan het begin van het toernooi. Een paar maanden eerder had ze echter al naam gemaakt door zich te kwalificeren voor de US Open en een set af te pakken van een top 10-speelster, Garbiñe Muguruza. Dankzij haar succes in Hobart brak ze ook door in de top 100 van de wereld, een club die ze al negen jaar niet meer heeft verlaten. Misschien was het de spectaculaire natuur, misschien was het haar vroege succes, maar Australië werd al snel een van haar favoriete bestemmingen. In 2018 nog meer, toen ze de halve finales bereikte van de eerste Grand Slam van het jaar op Melbourne Park. Alleen toekomstig kampioene Caroline Wozniacki wist haar af te stoppen. “Ik heb alles gegeven,” herhaalde Mertens na de wedstrijd, een zin die bijna haar mantra zou worden. “En ik heb geleerd dat alles mogelijk is. Je moet in jezelf geloven. Het is een geloof dat de Vlaamse speelster de jaren erna bleef uitdragen. Er waren nog de kwartfinales van de US Open 2019, waar ze verloor van toekomstig winnares Bianca Andreescu, en 2020, tegen finaliste Victoria Azarenka, maar vooral haar ongelooflijke consistentie. In deze grote toernooien verliest Mertens zelden van lager geklasseerde speelsters, waardoor ze bijna altijd drie of vier Grand Slam rondes haalt. Tegelijkertijd heeft ze echter slechts ongeveer een kwart van haar wedstrijden tegen top-20 tegenstanders gewonnen. Dit gebrek aan spectaculaire prestaties verklaart ongetwijfeld waarom ze nooit echt in de buurt van een Grand Slam-finale is gekomen. En toch, als je winnaars als Barbora Krejčíková, Emma Raducanu en Markéta Vondroušová ziet, denk je dat Mertens er met een beetje succes ook had kunnen staan. Gelukkig heeft ze haar momenten in het dubbelspel gehad.
“Ik vind het gewoon geweldig. Laten we duidelijk zijn: enkelspel blijft mijn prioriteit. Maar het dubbelspel is een uitstekende voorbereiding en helpt me om in het toernooi te blijven”, legt Elise Mertens uit. En niemand kan haar doen twijfelen: het dubbelspel is een integraal onderdeel van haar tennisidentiteit.
Bovenaan
Haar staat van dienst spreekt voor zich: 25 titels, waaronder zes Grand Slams, en meerdere weken aan de top van de wereldranglijst. Ze won de Australian Open en de US Open met Aryna Sabalenka, de Wimbledon Championships en de Australian Open met Hsieh Su-wei, Wimbledon met Veronika Kudermetova en de Australian Open opnieuw met Zhang Shuai. Daarbij komen nog twee overwinningen op de WTA Finals (met Kudermetova), twee Wimbledon finales en een Masters finale. Een prijzenkast die een goed half uur in beslag zou nemen om af te stoffen. Het enige wat ontbreekt in haar collectie is de French Open, die Mertens al lang begeert. De verscheidenheid van haar partners en het succes dat ze heeft behaald bewijzen dat ze ook in het dubbelspel een stabiele factor blijft: de speelster die haar tegenstanders uitput door bal na bal terug te spelen. Een zekerheidje. Een gouden investering. Zelfs als het even tegenzit, buigt Mertens zich in alle bochten, hervindt haar niveau en houdt dat vast. Al dit dubbelsucces levert natuurlijk ook een mooi dividend op. Ongeveer een derde van haar inkomsten komt uit haar prestaties in deze discipline. Al met al staat ze op gelijke hoogte met de Belgische legende Justine Henin. Natuurlijk kun je geen tijdperken vergelijken: de Waalse kampioene had een kortere carrière en speelde heel weinig dubbels. Maar dat zegt veel over de tennisdroom van Mertens. Zonder over het meest spectaculaire talent te beschikken, tenzij haar grootste kwaliteit juist haar doorzettingsvermogen is, ging ze aan de slag en geloofde ze, tegen alle verwachtingen in, in een goede afloop. Ze investeerde in haar coaches, haar lichaam en haar ontwikkeling. Ze paste voortdurend technische aspecten aan om haar opslag en forehand te verbeteren, haar twee zwakke punten als je veeleisend wilt zijn, tot het punt waarop ze op 30-jarige leeftijd weer op haar best is.
Met haar coach en partner Christopher Heyman blijft ze de wereld rondreizen op zoek naar overwinningen, zowel op het veld als in het proces om een betere speelster te worden. In dit opzicht is Mertens misschien nog wel meer dan de wonderkinderen Henin en Clijsters waren, een rolmodel voor elke jonge hoop.
Geloof, doorzettingsvermogen, opoffering, discipline en hard werken kunnen je ongelooflijk ver brengen. Van Hamont naar de top van het wereldtennis. Een reis van goud…