Ondanks een steeds drukkere en veeleisendere kalender vinden spelers nog steeds tijd om lucratieve oefenwedstrijden te spelen. Zo veel zelfs dat bepaalde ‘show’-evenementen nu een vaste plaats op de kalender hebben verworven. Is dit een gezonde ontwikkeling?
Tentoonstellingstennis is niets nieuws. Denk maar terug aan de legendarische Battle of the Sexes uit 1973 in Houston tussen Billie Jean King en Bobby Riggs. Het evenement, dat een manifest is geworden voor vrouwentennis, was oorspronkelijk het ietwat provocerende idee van Riggs, een voormalige prof die zakenman werd. Eind vorig jaar beleefde het duel der seksen een bleke herhaling in Dubai met Aryna Sabalenka en Nick Kyrgios, een operatie waarbij alleen de hoofdrolspelers en de organisatoren echt als winnaars uit de bus kwamen.We moeten ook niet vergeten dat de twee professionele circuits zijn ontstaan tijdens de overgang van amateurisme naar professionalisering, uit commerciële series zoals het Grand Prix Circuit voor mannen en het Virginia Slims Circuit voor vrouwen, die eind jaren tachtig model stonden voor de ATP en WTA. In die beginjaren hadden spelers nog veel vrijheid om hun verplichtingen bij de Association of Tennis Professionals en de Women’s Tennis Association aan te vullen met tentoonstellingen. In onze regio is het meest in het oog springende voorbeeld het ECC (European Champions’ Championship), dat van 1982 tot 1992 in het Sportpaleis in Antwerpen werd georganiseerd. Het evenement trok de grootste namen uit het mondiale tennis aan en de prijs van een gouden racket bezet met 1.420 diamanten, ter waarde van een miljoen dollar, werd aangeboden aan iedereen die de titel drie keer won in vijf jaar. Ivan Lendl was de enige man die de titel won. Bij de vrouwen schitterde Amélie Mauresmo op de Diamanten Spelen van 2007. In een tijd waarin professionalisme nog in de kinderschoenen stond (anekdotes over de onrustige nachten van de spelers tijdens het ECC, vooral in het beroemde Fouquet’s restaurant op de Keyserlei, zijn talrijk), vormden deze escapades in het alternatieve tentoonstellingscircuit een lucratief en welkom intermezzo.
Rivaliteit
In de jaren 1990 brak er een strijd om invloed uit tussen de International Tennis Federation (ITF), die de Grand Slam-toernooien organiseert, en de professionele organisaties ATP en WTA. Deze rivaliteit leidde tot parallelle competities met royaal prijzengeld. De ITF lanceerde de Grand Slam Cup, die tien edities lang plaatsvond in de Olympiahalle in München, als gevolg van de tennishausse in Duitsland. De beste Grand Slam-spelers streden om een recordbedrag aan prijzengeld: twee miljoen dollar voor de winnaar, met een bonus van nog eens een miljoen als ze in hetzelfde jaar een grote titel wonnen. Het experiment eindigde in 1999. Ondertussen won de Hopman Cup, een gemengde teamcompetitie die in 1989 in Perth het levenslicht zag, aan populariteit. Het was een vriendschappelijk evenement zonder ATP- of WTA-punten en een ideale voorbereiding op de Australian Open. De deelname van Roger Federer (die zijn toekomstige vrouw Mirka Vavrinec ontmoette), Serena Williams en Justine Henin droeg allemaal bij aan de populariteit. Maar het werd uiteindelijk opgeofferd toen de kalender werd herzien en vervangen door de ATP Cup in 2020. Deze laatste was bedoeld om te concurreren met de Davis Cup-finale, maar zonder echt succes. In 2023 werd een nieuw gemengd format geïntroduceerd met de United Cup, dat beter werd ontvangen, vooral omdat het voorwaarden bood die identiek waren aan die van de Australian Open (ondergrond, ballen, sfeer) en een aantrekkelijk prijzengeld.
De winterstop, die ongeveer zes weken duurt, is een ideaal moment geworden om de eindjes aan elkaar te knopen. Het Midden-Oosten is op de kar gesprongen. Saoedi-Arabië heeft de Diriyah Tennis Cup gelanceerd, de opmaat voor zijn officiële entree op de kalender met de organisatie van de WTA Finals en binnenkort een ATP- en WTA 1000-toernooi. Over de hele wereld worden er steeds meer tentoonstellingen georganiseerd. Begin december nam Carlos Alcaraz het op tegen Frances Tiafoe in New Jersey, voordat hij João Fonseca ontmoette in Miami. In januari maakte hij een tussenstop in Seoul met Jannik Sinner. Dezelfde logica gold voor David Goffin, die een knieprobleem opzij zette om deel te nemen aan de ‘Masters’ van de UTS Tour, een tennisshow met nieuwe regels bedacht door Patrick Mouratoglou. Zelfs Roger Federer kon de roep om tentoonstellingen niet weerstaan. Aan het einde van zijn carrière begon hij aan een spectaculaire tournee door Zuid-Amerika, waarbij hij volgens sommige bronnen twee miljoen dollar per optreden verdiende. In 2017 oefende hij ook zijn invloed uit op de Laver Cup, een teamcompetitie waarin Europa het opneemt tegen de rest van de wereld, die ondanks het gebrek aan punten snel werd opgenomen in de officiële ATP-kalender.
De Grand Slam-toernooien hebben ook de voordelen ingezien van het uitbuiten van de aanwezigheid van de sterren tijdens de kwalificatieweek. In Melbourne lanceerde de Australian Open de One Point Slam, een concept waarbij elk duel op één punt wordt gespeeld, met een spectaculair prijzengeld op het spel. Op de US Open werd het gemengd dubbelspel omgetoverd tot een tweedaagse show met specialisten en singlessterren. De nieuwste toevoeging aan het tentoonstellingslandschap is de Six Kings Slam. Georganiseerd in Riyad in de aanloop naar de ATP Finals, heeft het de grootste sterren aangetrokken dankzij een kolossaal prijzengeld – zes miljoen dollar voor de winnaar, Sinner, vorig jaar. Het evenement, dat wordt uitgezonden op Netflix en wordt ondersteund door de ATP, illustreert de financiële slagkracht van Saoedi-Arabië en de ambitie om een blijvende invloed te hebben op het wereldwijde tennisecosysteem. De ultieme droom van ATP-baas Andrea Gaudenzi zou zijn om uit te groeien tot een soort superleague waar de elite tien tot vijftien keer per jaar deelneemt aan verplichte toernooien, zodat er een paar plaatsen overblijven voor ATP 250’s en… creatieve tentoonstellingen. Het doel zou zijn om zoveel mogelijk sterren samen te brengen om sponsors, omroepen en organisatoren aan te trekken.