Op 32-jarige leeftijd kreeg Gilles Van der Spek te horen dat hij aan ongeneeslijke kanker leed. In plaats van de ziekte zijn verdere levensverhaal te laten bepalen, maakte deze fietsliefhebber uit Brussel er het uitgangspunt van een filosofie van: het ‘profitivisme’. Charles en Henri Masset hebben hem twee jaar lang met de camera gevolgd. Hun documentaire wordt uitgezonden op Tipik en is vanaf 22 september beschikbaar op Auvio.
Gilles Van der Spek had die energie die de ziekte duidelijk niet had kunnen temmen. In 2020 werd bij hem metastatische neuro-endocriene alvleesklierkanker in stadium 4 vastgesteld; hij wist dat de ziekte ongeneeslijk was. Maar hij weigerde te laten dat dit zijn enige identiteit zou worden. Zo ontstond het ‘profitivisme’, een samentrekking van ‘genieten’ en ‘positivisme’. Niet als een oproep om een glimlach op te zetten wanneer alles slecht gaat, maar als een manier om door te gaan en ten volle te genieten van de beschikbare tijd. Bij Gilles kwam deze filosofie vaak tot uiting via het fietsen. Hij beklom de muur van Huy en droomde ervan om aan de start te verschijnen van de Silk Road Mountain Race, een zelfvoorzienende ultracyclingtocht van zo’n 1.800 kilometer in Kirgizië. Een polsbreuk dwong hem af te zien van deze tocht. Maar dat weerhield hem er niet van: hij fietste 24 uur lang in een gondel van het reuzenrad op het Poelaertplein in Brussel. Met zijn uitdagingen wist hij meer dan 71.000 euro in te zamelen voor onderzoek en voorlichting aan patiënten. In 2023 richtte hij ook de vzw Profitivisme op, die zich onder meer ten doel stelt het dagelijks leven van tieners en jongvolwassenen met kanker te verbeteren.
Een camera die een bondgenoot is geworden
Het was bijna bij toeval dat Charles en Henri Masset in zijn verhaal terechtkwamen. Gilles nam via Instagram contact op met de twee broers om een korte video te maken waarin hij zijn uitdaging in Kirgizië aankondigde. „Tijdens die opnamemiddag was er een soort vriendschappelijke klik”, vertelt Charles Masset. De twee broers, oprichters van productiebedrijf Crolle, bleven hem vervolgens filmen. Eerst op zijn fiets, daarna in het ziekenhuis, met zijn naasten en in zijn dagelijks leven. De korte filmpjes groeien geleidelijk uit tot iets heel anders. „Dit documentaireonderwerp kwam meer op ons af dan dat het van tevoren was gepland“, legt Henri uit. Gilles had hen een eenvoudige opdracht gegeven: „Jullie mogen alles filmen. “ Die vrijheid leidt tot een documentaire waarin de camera nooit echt onzichtbaar is. Gilles praat ertegen, speelt ermee en maakt er deel van zijn dagelijks leven van. Maar achter de lens blijft één vraag bij de twee broers steeds terugkomen: wanneer moeten we filmen en wanneer moeten we gewoon weer vrienden zijn?
Mensen aan het lachen brengen op momenten waarop ze dat niet verwachten
Wat aanvankelijk een sportavontuur moest worden, verandert geleidelijk in een film over tegenslag, ziekte en vooral over hoe je verder kunt leven als je geen controle meer hebt over de tijd. Om hun eerste speelfilm tot een goed einde te brengen, werken Charles en Henri Masset samen met Beside Productions in België en QUAD in Frankrijk. Ook CANAL+ sluit zich aan bij het avontuur. Gilles Van der Spek is op 26 september 2024 op 36-jarige leeftijd overleden. Zijn vereniging zet haar werk echter voort.
Wat vandaag overblijft, is deze film, die niet pretendeert een recept voor geluk te bieden of uit te leggen hoe je met kanker om moet gaan. „Ik zou graag willen dat mensen tranen in de ogen hebben en tegelijkertijd breed glimlachen, en dat ze bij het naar buiten gaan een kleine levensimpuls voelen”, vat Charles Masset samen. Misschien ligt daar wel de kern van Gilles’ levenshouding: niet ontkennen wat pijn doet, maar weigeren om het alle ruimte te geven.
De documentaire over Gilles Van der Spek wordt uitgezonden op Tipik en is vanaf 22 september beschikbaar op Auvio.
Info
“Een onbedwingbare levenslust”
Geregisseerd door Henri en Charles Masset
Vanaf 22 september beschikbaar op Auvio. Uitzending tijdens prime time op Tipik op 29 september om 20.50 uur. In Frankrijk en daarbuiten wordt de film op 15 oktober om 23.45 uur uitgezonden op CANAL+, waarna hij beschikbaar is op het CANAL+-platform.
Foto op de omslag © Nicolas Coulon/Crolle Agency