Op zijn 90ste heeft Marek Halter nog niets van zijn voorliefde voor verhalen verloren die hun tijd onder de loep nemen. Met *Le Juif*, zijn 39e boek, schrijft de auteur een roman die het midden houdt tussen een parabel, een zoektocht naar identiteit en een spionageverhaal.
Zijn hoofdpersoon, Jean-David Dupuis, is geen jood. Hij is katholiek en werd in zijn jeugd louter om medische redenen besneden. Meer is er niet nodig om ervoor te zorgen dat anderen hem al op school een identiteit toeschrijven die niet de zijne is. Een misverstand dat hem tot in zijn volwassen leven zal achtervolgen.
Als hoofd van de afdeling „Oost-Europa“ bij het Franse ministerie van Buitenlandse Zaken raakt Jean-David verstrikt in een zaak die hem te boven gaat, wanneer een koffer met geheime documenten in een trein van hem wordt gestolen. Spionage, terrorisme en identiteitsvraagstukken raken vervolgens met elkaar verweven in een intrige die onder meer via Brussel en Molenbeek loopt.
In deze roman stelt Marek Halter een vraag die hem al sinds zijn jeugd bezighoudt: zijn we wat we zelf kiezen te zijn, of wat de blik van anderen van ons maakt? Een gedachte die, zo vertelt hij, voortkwam uit een ontmoeting met Jean-Paul Sartre toen hij nog maar 17 jaar oud was en zijn beroemde uitspraak wilde betwisten: „Het is de antisemiet die de Jood maakt.“
In de loop van het interview gaat de schrijver in op de heropleving van het antisemitisme, angst als voedingsbodem voor afwijzing, zijn geloof in de kracht van het woord en zijn voortdurende strijd voor dialoog. Hij spreekt ook over zijn banden met Brussel, zijn herinneringen aan België en zijn visie op het Israëlisch-Palestijnse conflict, waarvoor hij een originele hypothese verdedigt: een unie naar het voorbeeld van de Benelux tussen Israël, Palestina en Jordanië.
Een ontmoeting met een man die, zowel in zijn literatuur als in zijn maatschappelijke engagement, blijft geloven dat we moeten praten, debatteren en andere wegen bedenken in plaats van ons erbij neer te leggen.
Foto op de omslag: © Bruno Levy