Sinds 1923 belichaamt het Memlinc Palace familiale elegantie aan de Belgische kust. Met zijn prestigieuze verleden maakte dit gebouw in Anglo-Normandische stijl integraal deel uit van het emotionele en architecturale erfgoed van Knokke-Le-Zoute.
Vandaag zetten we onze wandeling langs de kust voort met Zoute Paper magazine, waar plaatsen vaak veel meer zeggen dan woorden over de tijdgeest. Deze week stoppen we op het ‘Place m’as-tu-vu’, voor een gevel die jullie allemaal kennen: het Memlinc.
Al meer dan een eeuw belichaamt dit hotel een bepaald idee van Knokke-Heist. Een natuurlijke, pretentieloze elegantie, een bijna onwankelbare trouw aan de plek en dat beetje extra ziel waardoor het de tand des tijds heeft doorstaan zonder ook maar iets van zijn charme te verliezen.
Want Memlinc ging niet alleen over kamers. Het was een sfeer en een warme ontmoetingsplaats. Je ontmoette er kunstenaars, gevestigde families en zoveel vaste gasten die eruitzagen alsof ze zich hier thuis voelden… en soms namen die veel verder reikten dan de dijk, zoals de Amerikaanse miljonair John D. Rockefeller, de Britse zanger Tom Jones, de grote Édith Piaf, de beroemde Joséphine Baker en de voormalige Franse president Valéry Giscard d’Estaing, om er maar een paar te noemen. Memlinc was een instituut! Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd het gebouw zelfs gevorderd door de nazi’s en omgebouwd tot een militair hospitaal. En toch bleef het in handen van de familie Deklerck.
Toen, na 102 jaar, sloeg de derde generatie de bladzijde om in 2025. Het einde kwam als een bom. De sluiting van het hotel kwam als een echte schok. Het pand werd verkocht aan een Gentse projectontwikkelaar, voor een moeilijk te weigeren bedrag, met een op zijn zachtst gezegd ambitieus project: dit instituut transformeren in een eersteklas wooncomplex, bestaande uit 17 appartementen, twee commerciële ruimtes en een parkeergarage met meer dan 100 plaatsen. Het idee is om het erfgoed van de locatie, die zowel van binnen als van buiten onder monumentenzorg valt, te behouden en appartementen te verkopen voor prijzen die in de buurt komen van € 30.000 per vierkante meter.
Maar al snel kwam Memlinc in een delicate fase terecht, want transformeren zonder te veranderen is een grote uitdaging. En zoals zo vaak het geval is, verzet de realiteit zich tegen intenties.
Zoals we al zeiden, is het gebouw beschermd – niet helemaal, toegegeven, maar voldoende om strikte regels op te leggen. De gevel, de structurele elementen, de zichtbare herinnering… waren allemaal rode lijnen die niet overschreden mochten worden. Maar zodra het project van start ging, overschreden sommige sloopwerkzaamheden de toegestane grenzen. Te snel, te ver. Het resultaat van deze zinloze slachting was een onmiddellijke stopzetting van de werken door de gemeente Knokke-Heist, die eiste dat de ten onrechte vernielde delen identiek heropgebouwd zouden worden.
Sindsdien is de zaak opgeschort en heeft de ontwikkelaar een “beoordelingsfout” toegegeven . Deskundigen, juristen en verschillende autoriteiten zijn allemaal bezig met een schijnbaar eenvoudige maar formidabele vraag: wat moet er worden herbouwd om trouw te blijven aan wat werd vernietigd? Kan een herinnering hersteld worden met vergunningen en technische plannen? Memlinc bevindt zich in een fascinerende tussenpositie. Noch helemaal voorbij, noch nog toekomstig. Een bouwplaats die volledig stilstaat, maar toch een symbool in beweging is. Surrealistisch, nietwaar?
En misschien is dit waar het onderwerp ons allemaal echt bezighoudt. Want achter dit project schuilt een zeer eigentijdse spanning: moeten we behouden of optimaliseren? Moeten we de oorspronkelijke geest behouden of de waarde maximaliseren? Helaas bewegen die twee zelden in hetzelfde tempo. Wat de Memlinc betreft, die wacht. Stil, maar altijd in het middelpunt van het spel.
Volgende week vervolgen we ons overzicht met een andere blik op wat er aan de kust gebeurt. Ondertussen is één ding zeker: in Knokke weten zelfs de bouwwerven hoe ze moeten opvallen. Sommigen hebben de “Place m’as-tu-vu” duidelijk nog nooit verlaten.
Tot volgende week vrijdag. Bekijk tot die tijd Zoute Paper magazine en luister naar de nieuwste podcast van François Didisheim, oprichter van LOBBY, op BXFM Radio.