In Knokke-le-Zoute is winkelen nooit neutraal: het is een keuze van levensstijl, identiteit … en sociale status!
Ook deze week houden we het weer bij onze favoriete badplaats. Knokke-le-Zoute, dat we dachten te kennen van zijn gevels en terrasjes, heeft een veel intiemere openbaring voor ons in petto: zijn supermarkten. Antropologen, pak jullie karretjes!
“Zeg me waar je winkelt en ik vertel je wie je bent”. Het is niet van Nietzsche, hoewel hij bij nader inzien het idee niet zou hebben afgewezen, die zo dol was op waarheden die pijn doen. Het is gewoon de naakte werkelijkheid, waargenomen op een dinsdagochtend in de steegjes van Knokke-le-Zoute, waar schijn wordt verhandeld voor de prijs van boter – biologische boter, natuurlijk! Want in deze stad, waar alles een teken is, waar het merk van de fiets evenveel verraadt als het wijnjaar in het glas, is de keuze van de supermarkt nooit onschuldig. Het is geen kwestie van prijs – niemand zou dat hardop durven toegeven, en zeker niet waar de buren bij zijn – maar eerder een kwestie van subtiel georkestreerde identiteit, van sociale positionering die wordt aangenomen met de glimlach van iemand die precies weet wat ze doet en waarom.
Neem nu de Aldi-vrouw. Ze cultiveert een vorm van chique grensoverschrijding. Ze komt de winkel binnen met de ietwat afstandelijke air van iemand die een goede grap met de wereld uithaalt, en komt naar buiten met tassen die ze discreet achterin de kofferbak schuift voordat ze voor de villa parkeert. Een zekere smaak voor paradox, vind je niet?
De Delhaize-vrouw belichaamt iets subtielers: de kunst van het deugdzame evenwicht. Ze kiest voor biologisch als dat redelijk is, voor lokaal als dat zichtbaar is en ze heeft een bijna emotionele band met bepaalde afdelingen, die ze bezoekt alsof ze oude vrienden bezoekt. Ze passeert bekenden, wisselt een paar woorden, vergelijkt discreet manden met het getrainde oog van iemand die precies weet wat er in haar koelkast ligt en misschien ook wel in die van alle anderen.
De strateeg van Colruyt, met een lijst in de hand en promoties uit het hoofd, laadt haar karretje in alsof ze aan de vooravond staat van een lange winter belegering. Ze is niet gekomen om te flaneren of te verleiden, maar ze is gekomen om te optimaliseren, en dat doet ze met een efficiëntie die elke managementconsultant zou dwingen haar te bewonderen, als ze tenminste door de deur durven te lopen.
Het karretjevan de Albert Heijn is een verklaring van culturele openheid op wielen: producten die je nergens anders vindt, recepten die je op zondagavond online ziet staan, namen die worden uitgesproken met het Nederlandse accent van iemand die een paar jaar geleden een onvergetelijk weekend in Amsterdam heeft doorgebracht en het nog steeds niet helemaal heeft verteerd. Ze is nieuwsgierig, luchthartig en denkt dat ze haar tijd een beetje vooruit is. Dat is haar charme en dat weet ze.
En dan is er nog de zaterdagmarkt , die een eigen categorie verdient, die van Belgische wereldsheid tot het smeltpunt gebracht. Je komt er niet om te kopen, je komt er om er goed uit te zien, om te groeten, om gezien te worden terwijl je tomaten kiest met een indrukwekkend onderscheidingsvermogen. De tassen zijn van canvas, de glazen zorgvuldig gekozen. Soms vertrek je met heel weinig in het kleine gevlochten mandje, maar altijd met een kleine roddel om te vertellen.
Het heerlijke is dat elk van deze vrouwen ervan overtuigd is dat ze de juiste formule hebben gevonden. En op hun eigen manier hebben ze allemaal gelijk. Winkelen in Knokke-le-Zoute is als het kiezen van een personage. Sommigen improviseren, anderen repeteren hun rol al jaren. En als je toevallig nog twijfelt… neem dan een mandje. Je zult zien wat het over jou zegt.
Tot volgende week vrijdag voor een nieuwe aflevering van Knokk. Bekijk in de tussentijd de voorjaarseditie van Zoute Paper magazine en luister naar de nieuwste podcast van François Didisheim, oprichter van LOBBY, op BXFM Radio.
Uit de periodieke nieuwsbrief van de ZClub de Knokke, gerund door Hugues en Carol De Waele – www.zclub.be