De beruchte storm van 1953 richtte inde nacht van 31 januari op 1 februarieen ravage aan in Knokke en omgeving.
Deze week sluit onze nieuwsbrief aan op een van de onderwerpen in onze voorjaarseditie van Zoute Paper magazine, die we al enkele weken aan het bekijken zijn – een terugblik op de geschiedenis, met speciale aandacht voor de storm van 1953, die sommigen van jullie zich misschien nog herinneren.
De nacht van 31 januari op 1 februari 1953 blijft de ergste die ooit in Knokke-Heist werd geregistreerd. Ook de hele Belgische en Nederlandse kust werd getroffen. Een formidabele combinatie – een zeer diepe depressie (een gebied waar de atmosferische druk bijzonder laag is in vergelijking met de omringende lucht), krachtige noordwestenwinden, hoogtij en zeer ruwe zee – veroorzaakte een spectaculaire stijging van het waterpeil, tot 4,5 meter boven normaal! Een zeldzaam fenomeen, dat als uitzonderlijk wordt beschreven omdat het naar schatting gemiddeld eens in de 250 jaar voorkomt…
De dijken hielden niet lang stand. Op verschillende plaatsen begaven ze het, vooral bij Knokke-Le Zoute en langs stranden zoals Albertstrand en Lekkerbek. Het water stroomde ongecontroleerd binnen, drong polders en infrastructuur binnen en veranderde vertrouwde landschappen in ondergelopen vlakten. De hele Belgische en Nederlandse kustlijn werd getroffen, met aanzienlijke schade. Ongekend!
De menselijke tol was zwaar, heel zwaar. In Nederland nam de ramp nationale proporties aan, met meer dan 1.800 slachtoffers. In België lag het verlies aan mensenlevens lager, maar het geweld van de gebeurtenis liet een blijvende indruk na. Oostende liep gedeeltelijk onder water en in de Scheldevallei ontstonden her en der breuken. Een echte tragedie!
De situatie in Antwerpen is ook kritiek. De Schelde zwol aan, de wind overschreed de 120 km/uur en de stad hield de adem in. In een bijna paradoxale wending van de gebeurtenissen beperkte het doorbreken van de dijken stroomopwaarts de directe impact op de stad en werd een nog grotere catastrofe afgewend. De verhalen van die nacht zijn nog steeds levendig. In Kallo (een deel van de gemeente Beveren-Kruibeke-Zwijndrecht in Oost-Vlaanderen) woonden de bewoners, terwijl de wind huilde en de regen meedogenloos beukte, de zondagochtendmis bij. Plotseling veranderde alles. De dijkwachter sprak met de pastoor, er werden een paar woorden gewisseld… toen klonk het alarm: “Ga naar huis, ga helpen, de dijken barsten! Buiten steeg het water nog steeds.
Dit weekend kunt u aan de kust genieten van een wandeling langs het water, en daar hebt u gelijk in, maar achter deze vertrouwde zachtheid mogen we niet vergeten. Want de herinnering aan deze vloedgolf gaat veel verder dan het simpele feit van de geschiedenis. Het verwijst naar een gebeurtenis van extreem geweld, een van de grote natuurrampen van de XXᵉ eeuw. Het herinnert ons eraan dat de zee, hoe rustgevend ook, ontembaar kan worden. Dat onze gebieden, ondanks alles wat we bouwen, kwetsbaar blijven. En tegelijkertijd benadrukt het iets dat nog sterker is: het vermogen van de mensen die er wonen om ermee om te gaan, om weer op te staan, om opnieuw op te bouwen, vaak met een waardigheid die respect afdwingt.
Volgende week zijn we terug met een heel ander, luchtiger onderwerp. Bekijk in de tussentijd het tijdschrift Zoute Paper en luister naar de nieuwste podcast van François Didisheim, oprichter van LOBBY, op BXFM Radio.