De meest begeerde horloges ter wereld worden gemaakt op unieke locaties. In historische fabrieken of ultramoderne kantoren ontworpen door grote namen. Maar traditie en innovatie smelten altijd op briljante wijze samen.
Waar begint de tijd? Dit is geen filosofische vraag en ook geen raadsel. Want hoewel het begrip tijd werd geboren toen de mens de behoefte voelde om het te meten, kreeg het pas echt vorm toen de instrumenten werden geboren die het mogelijk maakten: horloges. Ze zijn ware wondertjes van micromechanicaen worden gemaakt in fabrieken waar geavanceerde technologie en voorouderlijk erfgoed vaak hand in hand gaan. Gebouwen met soms futuristische architectuur, ontworpen om ultramoderne processen te integreren in ruimtes die energie-efficiëntie en productie-efficiëntie combineren. Wat ze allemaal gemeen hebben is één essentieel element: natuurlijk licht. Het is de onmisbare bondgenoot van meester-uurwerkmakers en overspoelt de werkplaatsen door grote erkers. En achter de wijzerplaten en onderdelen kan het oog ontsnappen naar de vredige bossen en weelderige groene weiden van Zwitserland. Of de rustige landschappen van Glashütte in Saksen. Of de berkenbossen van Japan. Vandaag de dag is een groot aantal Haute Horlogerie fabrieken gevestigd in geautomatiseerde gebouwen die resoluut eigentijds zijn. Dit is bijvoorbeeld het geval bij Rolex en zijn verschillende vestigingen verspreid over Chêne-Bourg, Plan-les-Ouates en Bienne: structuren van glas en beton, waar de geheime processen plaatsvinden die horloges, objecten van dromen en verlangen, doen ontstaan.
avant-gardistische materialen.
Le Locle, in het kanton Neuchâtel, is de thuisbasis van een van de nieuwste en meest gedurfde vestigingen van de industrie: die vanAudemars Piguet. Het complex is ontworpen door het Zwitserse bureau Kunik de Morsier en beslaat meer dan 10.000 m², verdeeld over verschillende verdiepingen. Niet ver daarvandaan, in Le Brassus, omarmt het Hôtel des Horlogers, ontworpen door BIG (Bjarke Ingels Group) en gebouwd door het Zwitserse architectenbureau Cche, de topografie van de Vallée de Joux dankzij een architectuur die perfect geïntegreerd is in het landschap.
Patek Philippe van zijn kant blijft onlosmakelijk verbonden met Genève. Zijn fabriek, die onlangs werd geopend aan de rand van de stad, maakt indruk met zijn afmetingen: bijna 200 meter lang, 67 meter breed, tien verdiepingen, waarvan vier ondergronds. De architectuur wordt gekenmerkt door glazen oppervlakken, witte betonnen loopbruggen en bronskleurige brandtrappen, die de geest van New York oproepen.
De geest van New York.
Sinds 2017 beschikt Omega over een van de meest geavanceerde horlogefabrieken in Biel. Verspreid over vijf verdiepingen biedt de locatie onderdak aan productie, logistiek en opslag, met een enorm volledig geautomatiseerd magazijn tot zijn beschikking. De Japanse architect Shigeru Ban ontwierp alles tot in het kleinste detail. Van de productieruimten tot de ontspanningsruimten, alles is ontworpen als een samenhangend geheel. Hublot, een jonger maar even ambitieus bedrijf, heeft gekozen voor moderniteit, met twee high-tech gebouwen in Nyon. De resoluut op de toekomst gerichte fabriek ontwikkelt hedendaagse horlogerie zonder het respect voor traditie te verloochenen. Dit evenwicht dient ook als kompas voor Vacheron Constantin, in zijn fabriek in Plan-les-Ouates, vlakbij Genève. Het gebouw werd in 2005 geopend en ontworpen door de Zwitserse architect Bernard Tschumi. Het heeft een gestileerd Maltezer kruis, het embleem van het merk, en brengt management, administratie en werkplaatsen samen onder één dak.
We steken de Rijn over naar Glashütte, waar de fabriek van A. Lange & Söhne fabriek een ander facet van deze verantwoorde moderniteit illustreert. De fabriek, die in 2015 in gebruik werd genomen tegenover de historische gebouwen van het bedrijf, is ontworpen door het Zwitserse architectenbureau Jessenvollenweider Architektur en combineert innovatie en duurzaamheid. De locatie wordt gevoed door geothermische energie, is CO2-neutraal en heeft meer dan 250 schuine ramen voor optimaal licht. Chopard heeft vijf productielocaties: twee uurwerkfabrieken in Fleurier, één in Genève, één in Pforzheim (Duitsland) en een wijzerplaatfabriek in Le Locle.
Naast deze futuristische architectonische hoogstandjes zijn er ook historische fabrieken die vaak al sinds de 19e eeuw dezelfde muren bewonen. Wandelen door hun gangen, luisteren naar het bruisende ritme van de werkplaatsen en vervolgens de geconcentreerde stilte van de horlogemakers in hun laboratoria, is een kostbare onderdompeling in de geheimen van hun expertise.
In feite is dit dubbele gezicht tussen moderniteit en traditie wat de ziel van horlogemerken kenmerkt. Onder hetzelfde dak werken uitzonderlijke ambachtslieden en op afstand bestuurde robots in perfecte harmonie samen. Het is een intrigerende, soms mysterieuze, maar altijd fascinerende alliantie, waarvan de ultieme synthese de betovering van een horloge is. Het is hier, op deze plaatsen,
waar de tijd wordt geboren.
Door Davide Passoni
Foto omslag:
Verschillende productielocaties van Rolex, in Plan-les-Ouates,
Chêne-Bourg en Bienne, hebben echte “lichtkoepels” die via
natuurlijk licht verspreiden naar de lagere verdiepingen.