Om de levensfilosofie van wijlen Gilles Van der Speck te eren, konden we geen betere kandidaat bedenken voor deze uitzonderlijke prijs dan de Brabantse schipper, ook al was hij al verkozen tot mannelijke leider omdat hij de eerste Belg was die de Vendée Globe voltooide met tien keer minder middelen dan de leiders van de race. God mag weten of hij in staat was om positief te blijven in een zee van problemen en te genieten van wat de droom van zijn leven was.
Ken je winstbejag nog? De uitdrukking werd bedacht door Gilles Van der Speck uit Brussel, die leed aan een zeldzame vorm van alvleesklierkanker. Hij had besloten dat zijn leven synoniem zou zijn aan licht en ontwikkelde een visie op het bestaan die erin bestond altijd positief te blijven en van het leven te genieten. Hij verlichtte de set van Télévie en richtte een VZW op die steun biedt, inclusief sportieve uitdagingen, aan jongeren met kanker. “Hoewel het misschien als een verrassing komt, zie ik mijn ziekte als een kans om te groeien, te inspireren en een mooi nieuw persoon te worden,” zegt hij. Hij is zelf een fervent fietser en ging de uitdaging aan om 24 uur lang voor het goede doel in een van de gondels van het reuzenrad op het Poelartplein te trappen. Zijn oncoloog had voorspeld dat hij nog twee tot twintig jaar te leven had, maar eind september vorig jaar overleed hij op 36-jarige leeftijd.
Een hauteur d’homme
Lobby, dat hem geëerd had zoals hij verdiende toen hij nog onder ons was, dacht aan hem door een uitzonderlijke ‘award’ ‘uit te vinden’, waarvan de eerste winnaars, in het Olympische jaar 2024, Nafi Thiam en Remco Evenepoel waren, die net de (kleine) schermen in de Lichtstad hadden opgeblazen. Voor 2025 duurde het niet lang om te beseffen dat er niemand beter was dan Denis Van Weynbergh om aan te sluiten bij de survival/sport/humanisme benadering die de overleden man uit Brussel zo dierbaar was, met zijn spetterende Vendée Globe à hauteur d’homme. Onze jury aarzelde dan ook niet lang om deze speciale onderscheiding toe te kennen aan de man die ze al eerder tot Male Leader of the Year hadden gepromoveerd.
“Een beetje een spelbreker
Je vindt er ook alles wat je moet weten over zijn odyssee, die paradoxaal genoeg alleen zal verschijnen als bijlage bij de prijzenlijst van de beroemde solocompetitie. Denis won niets, behalve de achting van zichzelf en anderen, in een avontuur dat ‘larger than life’ was, zoals de Angelsaksen zeggen. Hij werd niet geklasseerd, maar het verhaal van deze zeilliefhebber (net als zijn vader zit het in de familie) heeft meer interesse en bewondering gewekt dan dat van de meeste anderen die de race hebben uitgevaren. In het boek ‘Inclassable’, gewijd aan zijn onvermoeibare zoektocht sinds de aankoop van zijn boot, een Imoca aangemeerd in Les Sables-d’Olonne, beschrijft hij in detail de problemen met budget en sponsors (met dank aan de D’Ieteren Groep), maar ook alles wat hij moest doen om te trainen, zich te kwalificeren en aan de start te staan. “We kwamen aan met slechts één boot en een team van vrijwilligers en we lieten zien dat je een wedstrijd als deze kunt voltooien met niet-professionals, wat vraagtekens zet bij het hele businessmodel van oceaanracen, dat doorgaans is voorbehouden aan teams met grote budgetten.
“Zes maanden om te herstellen
Voor Denis Van Weynbergh ging het erom een levenslange droom te verwezenlijken en zijn grenzen te verleggen. Zelfs verder dan zijn stoutste dromen. Zowel een fysieke test als een mentale uitdaging of een logistiek avontuur, in totale afzondering, zonder hulp en in vijandige omstandigheden, het is niet voor niets dat de Vendée Globe slechts om de vier jaar plaatsvindt. “Het heeft me zes maanden gekost om fysiek te herstellen, en ik sport pas weer normaal sinds september”, legt hij uit, “ik had het nodig om tot rust te komen, om te genieten, vooral aan tafel, na die maanden van gevriesdroogde maaltijden op zee had ik veel spiermassa verloren en zelfs een centimeter in lengte, net als de astronauten in de ruimte, we weten er niet veel over maar we zien dezelfde symptomen bij zeilers”.
“Als een boeddhistische monnik”.
Gewone stervelingen hebben zich misschien afgevraagd wat de man uit Brabant bezielde om zo’n lange, buitenproportionele en zware uitdaging aan te gaan. We kunnen ons voorstellen dat het voor een zeilliefhebber de Heilige Graal moet lijken. “Ik heb zoveel gehoord dat het mission impossible is voor een Belgische ‘amateur’ met tien keer minder middelen dan de besten. Ik wilde mezelf bewijzen dat ik in staat was om onmogelijke dingen te ondernemen om ze mogelijk te maken, en om de beperkende gedachten, waar er in België te veel van zijn, te verslaan. Het is een echte persoonlijke voldoening, ik heb dingen tot het einde toe volgehouden, ook al wist ik dat er een risico bestond dat ik de deadline zou missen. Ik denk dat er een boodschap is over bepaalde waarden die mensen heeft geraakt, veel van hen hebben interesse gekregen in zeilen ook al wisten ze er niets van. Mijn aankomst in Les Sables-d’Olonne was zo’n intens moment, zo rijk aan emotie… je zweeft als een boeddhistische monnik, tien centimeter boven de grond. Ik heb al vijftig of zestig keer naar deze beelden gekeken.
“De invloed van de mens op natuurlijke omgevingen
Naast de vele avonturen van deze 117 dagen, die hem soms naar de hel leidden, naar de rand van overgave, was er nog een observatie die een blijvende indruk op hem achterliet: “Als je zeilt, heb je de kans om een unieke blik te werpen op de blauwe planeet, en ik kan zeggen dat ik in 25 jaar een groot verschil heb gezien. In de zuidelijke zeeën, waar bijna geen mensen zijn, is er altijd nul afval. Toen ik Kaap Hoorn in de Zuid-Atlantische Oceaan passeerde, was het eerste wat ik zag een oud stuk plastic in het water. De invloed van de mens op de natuurlijke omgeving is duidelijk en ik kan getuigen van het feit dat er steeds meer dingen in de oceanen rondslingeren”. Wat gaat hij doen nu hij niet langer een anonieme schipper is die preekt in de woestijn? Ik sta voor een lege pagina, denk ik, maar ik weet ook dat dingen snel kunnen veranderen, mensen kennen me vandaag, morgen kunnen ze me vergeten zijn, maar roem kan nog steeds nuttig zijn. Bedankt voor de Vendée Globe, ik heb alles gegeven, maar ik wil toch op de een of andere manier betrokken blijven bij wedstrijdzeilen.
De genomineerden
EMMA MEESSEMAN: Ze is een koningin, een van de vijf beste basketbalspeelsters ter wereld, twee keer Europees kampioen met het Belgische team, de Cats, iets waarvan niemand drie jaar geleden nog had durven dromen. Met haar 32 jaar heeft dit meisje alles bereikt en bijna alles gewonnen. Ze heeft de meeste individuele trofeeën verzameld, maar ze is er ook in geslaagd om anderen beter te laten spelen, of het nu in de WNBA in de Verenigde Staten is (het vrouwenequivalent van de NBA), in de Euroleague (de Champions League van basketbal) of met de Cats. Haar talent en uitstraling worden alleen geëvenaard door haar natuurlijke discretie en nederigheid. Ze verdient de Sport Merit Trophy die haar in 2025 werd toegekend.
VALERE BURNON: “Hij maakt zijn droom waar”. De ouders van Valère Burnon uit maart hebben in één zin een 2025-jaargang samengevat die hun pianistische zoon niet snel zal vergeten. Een prachtige derde plaats in de finale van de Koningin Elisabethwedstrijd, samen met de publieksprijs, heeft vele deuren geopend voor deze begaafde 27-jarige pianist, die altijd heeft geleefd voor muziek en concerten. “Een prijs winnen op deze prestigieuze wedstrijd is al in mijn gedachten zolang ik piano speel. Mijn ambitie is echt om op podia over de hele wereld te kunnen optreden,” lacht hij.