Al meer dan vijf generaties lang staat Puilaetco voor uitmuntendheid in vermogens-, patrimonium- en investeringsbeheer. Opgericht aan het einde van de 19e eeuw, onderscheidt de Belgische private bank zich niet alleen door de soliditeit van haar historische wortels, maar ook door de durf van haar groeistrategie en de originaliteit van haar diensten. Een daarvan is ondersteuning op maat op het gebied van kunst, geleverd door Sophie Clauwaert, een ervaren kunstadviseur.
Een huis met een rijke geschiedenis
Bankinstellingen die nog steeds actief zijn en meer dan 150 jaar geleden werden opgericht – in 1868 om precies te zijn – zijn eerder zeldzaam. Zo ook Puilaetco, dat in Antwerpen werd opgericht als “Maison De Laet”, toen een beursvennootschap. Meer dan een eeuw later was het de fusie met de beursvennootschap “Puissant Baeyens Poswick & Co” die aanleiding gaf tot het emblematische acroniem van vandaag: “Pui” voor Puissant, “Laet” voor De Laet, “& Co”… vandaar Puilaetco. De bank werd vervolgens in 2004 onderdeel van de KBL European Private Bankers-groep, fuseerde in 2005 met Dewaay Bank, nam in 2015 UBS over en werd in 2020 Quintet Private Bank, actief in zes Europese landen. Puilaetco maakt nu deel uit van de Quintet-groep en heeft zeven kantoren in België (Brussel, Antwerpen, Hasselt, Luik, Namen, Sint-Martens-Latem en Waregem). Het hoofdkantoor is gevestigd in het iconische gebouw Royale Belge in Watermaal-Bosvoorde, een architecturaal pareltje in de hoofdstad.
Kunst, een erfgoed op zich
Met een beheerd vermogen van meer dan 10 miljard euro en bijna 200 medewerkers biedt Puilaetco een globale benadering van vermogensbeheer. Sinds een jaar of vijftien biedt het ook een dienst aan die zeldzaam is in België: kunstadvies, toevertrouwd aan een expert ter zake, Sophie Clauwaert, die een diploma kunstgeschiedenis behaalde aan de ULB en het Sotheby’s Institute of Art in Londen. “Ik specialiseerde me in oude kunst, vooral de Vlaamse meesters”, legt ze uit. “Maar mijn carrièrepad leidde me vervolgens naar moderne en hedendaagse kunst, met een bijzondere interesse in Belgische kunstenaars.” Met twintig jaar ervaring in internationale kunstbeurzen, galerijen en veilinghuizen richtte Sophie eerst haar eigen bedrijf op, voordat ze haar expertise exclusief ten dienste stelde van Puilaetco en Quintet. Nu staat ze verzamelaars en investeerders bij gedurende de hele levenscyclus van hun werken.
levenscyclus van hun werken.
Lobby : Sophie, kan kunst worden beschouwd als een erfgoed op zich?
Sophie Clauwaert : Absoluut. Maar het leeft niet in een vacuüm; het maakt deel uit van een algemene vermogensstrategie, net zoals een beleggingsportefeuille of een vastgoedportefeuille. Ik werk nauw samen met de andere afdelingen van de bank. Mijn specifieke rol is om tegemoet te komen aan de behoeften van klanten of prospects die kunstcollecties bezitten, maar ook klassieke auto’s, luxe horloges, grands crus of iconische tassen… allemaal objecten die zeer waardevol kunnen zijn. Het voorbeeld van de Hermès-tas van Jane Birkin, die ondanks de versleten staat voor meer dan 8,5 miljoen werd verkocht bij Sotheby’s, is daar een goed voorbeeld van.
Lobby : Wat zijn de uitdagingen van goed collectiebeheer?
SC: Dat zijn er veel. Ik ben betrokken bij elke fase: aankoop, erfenis, conservering, ontwikkeling, inventarisatie, uitlening aan musea, opslag, transport, overdracht tussen generaties, inclusief belastingkwesties. Een fout in het begin kan verstrekkende gevolgen hebben. Een voorbeeld: een werk kopen zonder de juiste documentatie kan een latere doorverkoop bemoeilijken of zelfs onmogelijk maken,
doorverkoop op een later tijdstip.
LB : Zijn er veel kunstliefhebbers onder de klanten van de bank?
SC: Er wordt regelmatig een beroep op me gedaan, zowel voor complexe overdrachten als voor meer gerichte expertise. Onlangs hebben we een overzicht gemaakt van klanten voor wie mijn ondersteuning relevant en nuttig zou kunnen zijn. Ik werk sinds twee jaar bij Puilaetco als Kunstadviseur, dus mijn werkterrein is breed, gevarieerd en veelzijdig, vooral omdat ik de enige specialist in mijn vakgebied ben voor de hele Quintet-groep. Dit geeft mij de mogelijkheid om te reageren op aanvragen uit Nederland, Scandinavië, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk en om mijn expertise aan te bieden aan internationale klanten. Bij Puilaetco is kunstadvies geïntegreerd in de traditionele bankdienst, boven een bepaald niveau van activa. Sommige klanten hebben zeer grote collecties, maar wij raden over het algemeen aan om niet meer dan 5% van het totale vermogen te beleggen. Kunst is bijzonder, emotioneel, cultureel en vaak minder liquide dan andere beleggingen. Zelfs een tekening van Magritte kan niet zo gemakkelijk worden verkocht als een staaf goud.
als een staaf goud.
LB : Vragen klanten u wat ze moeten kopen?
SC: Ja, dat gebeurt heel vaak. In de loop der jaren heb ik een solide netwerk opgebouwd van specialisten in heel Europa, met langdurige relaties die gebaseerd zijn op vertrouwen. Het is mijn taak om als schakel te fungeren tussen de klant, de bank en de experts en om transparante uitwisselingen mogelijk te maken. Ik open deuren, maar dicteer nooit wat er gekocht moet worden. Als een klant mij raadpleegt nadat hij werken heeft gezien op een kunstbeurs, controleer ik of de kunstenaar potentieel heeft, of de certificaten in orde zijn en of de prijs consistent is. Maar de keuze en het esthetische oordeel zijn heel persoonlijk. Ik raad ook aan om je verzameling te diversifiëren, zowel wat kunstenaars, soorten werk als stijlen betreft. Zelfs als je gepassioneerd bent door iemand, is het riskant om al zijn werken te kopen omdat hun financiële waarde kan schommelen.
LB : Dus hedendaagse kunst is erg populair?
SC: Ja, het domineert vandaag, ook al blijft de bovenkant van de moderne kunstmarkt (van impressionisme tot surrealisme) erg actief. Ik denk aan een klant die de collectie van haar vader erfde en de intuïtie had dat een schilderij het werk was van een van de grootste schilders van de 20e eeuw. De authenticatiecommissie, die een foto van het schilderij had maar niet wist waar het was, certificeerde het. Dit soort ontdekkingen zijn zeldzaam, maar mogelijk. Hedendaagse kunst spreekt jongere generaties meer aan omdat smaken en levensstijlen zijn veranderd. Minimalistische interieurs hebben de plaats ingenomen van huizen vol met antieke meubels. Galeries tonen kunstenaars uit de diaspora, vaak vrouwen uit Afrika of Zuid-Amerika. Het is allemaal erg trendy, maar pas op: mode kan de prijzen ook kunstmatig opdrijven, en dat is waar een goede adviseur onmisbaar kan worden.
LB : Zijn de verrassingen over het algemeen goed of slecht? Stijgen de werken in waarde?
SC: Het gebeurt, maar het is marginaal. Hedendaagse kunst kan soms zijn waarde vertienvoudigen in een paar jaar. Het geval van een erfgename die een James Ensor in haar collectie ontdekt is natuurlijk leuk. Maar aan de andere kant staat een koper die een tekening van een gerenommeerde kunstenaar heeft gekocht, maar deze niet kan laten authenticeren omdat er geen officiële commissie meer is om dit te doen, op een dood spoor. Als ik word ingeschakeld om een erfenis van meubels, schilderijen of curiosa te inventariseren, zijn er vaak meer teleurstellingen dan aangename verrassingen. Sommige Afrikaanse maskers, die als uitzonderlijk worden voorgesteld, blijken bij de autopsie niet meer te zijn dan souvenirs voor toeristen. Daarom raad ik altijd aan om met je hart te kiezen, maar met je hoofd te kopen en zeker te zijn van de herkomst en documentatie. Een te lage prijs is vaak een waarschuwingsteken.
LB: Gebruiken sommige klanten kunst alleen als een financiële investering?
SC: Twee of drie, ja, maar dat zijn professionals in de sector. De meerderheid van mijn klanten koopt uit passie, voor de emotie die het werk hen geeft. Natuurlijk willen ze financieel verlies vermijden, maar hun belangrijkste motivatie blijft artistieke smaak.