Of het nu gaat om kleine of grote ruimtes: de omgeving waarin we ons bevinden, zowel in ons privéleven als op het werk, beïnvloedt onbewust de kwaliteit van ons leven en onze intrinsieke prestaties. Neuroarchitectuur – een discipline op het snijvlak van neurowetenschappen en ruimtelijk ontwerp – toont al bijna twintig jaar het belang aan van de band tussen de hersenen en de gebouwde omgeving.
Volgens de WHO brengen we bijna 90 % van onze tijd binnen door. Dit is een opmerkelijke vaststelling, want hoewel ons leven zich grotendeels in gesloten omgevingen afspeelt, rijst de vraag hoeveel daarvan daadwerkelijk zijn ontworpen met oog voor de behoeften van de hersenen die daar leven, beslissingen nemen en creatief bezig zijn. De ruimte is allesbehalve neutraal en beïnvloedt voortdurend ons fysiologisch en cognitief evenwicht.
Op het werk zorgt een krappe ruimte of een rommelige open ruimte ervoor dat het cortisolgehalte – het stresshormoon – stijgt en dat de activiteit van de prefrontale cortex, het centrum van besluitvorming en creativiteit, afneemt. Met andere woorden: het samenproppen van mensen op te kleine oppervlakken leidt niet alleen tot ongemak, maar tast onmiskenbaar ook hun vermogens aan. Omgekeerd hebben omgevingen die zijn ontworpen volgens de principes van neuroarchitectuur – royale ruimtes, natuurlijk licht, akoestische terugtrekplekken, een soepele doorstroming – effecten die al door studies* zijn aangetoond: verbetering van de concentratie, vermindering van angst, …
Een goed doordachte werkplek draagt niet alleen bij aan betere cognitieve prestaties, maar helpt ook het ziekteverzuim terug te dringen en de betrokkenheid van medewerkers bij het bedrijf te versterken. Wanneer medewerkers in een omgeving werken die rekening houdt met hun behoeften, ontwikkelen ze een gevoel van verbondenheid en een blijvende betrokkenheid.
Deze ruimtes, die zijn ontworpen met het oog op welzijn, zijn allesbehalve een luxe, maar profileren zich als een toekomstgerichte oplossing op het gebied van geestelijke gezondheid en duurzame prestaties. Voor beleidsmakers draait het er nu om dat ze in staat zijn om bij toekomstige werkplekken zowel het menselijke als het financiële aspect in aanmerking te nemen. Neuroarchitectuur biedt deze mogelijkheid.
Door Isabelle Jeanpierre
*Instituut voor neuroarchitectuur UPV – Valence