Dit jaar nemen we je mee naar de bakermat van golf, waar de legende werd geschreven. Meer dan 550 golfbanen, wisselende weersomstandigheden en een kenmerkend accent achter de doedelzak… welkom in Schotland! Voor ons eerste nummer van het jaar gaan we op ontdekking in East Lothian, een regio die de bijnaam ‘Golf Coast’ heeft gekregen. Ten zuiden van Edinburgh.
Muirfield, North Berwick, Gullane, Renaissance… de regio East Lothian, bijgenaamd Scotland’s Golf Coast, is de thuisbasis van een reeks legendarische golfbanen. We zijn niet in St Andrews, maar veel mensen beoordelen dit deel van Schotland als de nummer 1 bestemming voor een golfvakantie in het Verenigd Koninkrijk.
De regio is gemakkelijk te bereiken als je naar het zuiden gaat, op minder dan een uur van het vliegveld van de hoofdstad als je de symbolische grens met Engeland nadert. Langs de kust, van net buiten Edinburgh tot Dunbar, liggen bijna 50 kilometer aan golfbanen. Golfers hebben dus keuze te over als ze hun clubs tevoorschijn willen halen.
Gullane, een van de beste aanbiedingen
Velen van jullie weten dit waarschijnlijk al, maar laten we meteen duidelijk zijn: golfen in Schotland vereist een behoorlijk budget. Om op de greens van Muirfield te spelen, bijvoorbeeld, moet je ongeveer £ 365 uitgeven. Muirfield, dat wordt beschouwd als een van de mooiste en beroemdste banen ter wereld, maakt deel uit van The Open Tour. In het verleden heeft het kampioenen voortgebracht als Jack Nicklaus (1966), Lee Trevino (1972), Sir Nick Faldo (1987 en 1992), Ernie Els (2002) en Phil Mickelson (2013).
Gelukkig hoef je niet altijd veel geld te hebben om in de regio te spelen. Als je goedkoper een balletje wilt slaan, hoef je alleen maar door het dorp Gullane te rijden, waar de Gullane Golf Club en zijn 3 banen liggen. Toegegeven, de bekendste baan, nr. 1 (par 71, 6200 m), is nog steeds een beetje duur (tussen £ 260 en £ 300 voor een greenfee). Maar het kleine broertje van de baan die in 2015 en 2018 gastheer was van de Scottish Open (overwinningen voor Rickie Fowler en Brandon Stone) kun je spelen voor minder dan £100. En hier zijn we dan op Gullane No.2 (par 71, 5.750 m), wandelend langs de duinen van een eeuwenoude golfbaan, ontstaan uit schoppen in 1882.
Aan het begin van deze typisch Schotse linksbaan gaf de starter ons slechts één instructie: “Blijf rechtdoor lopen en het komt goed! Tegen deze achtergrond van duinen moesten we wachten tot we bij hole 2 kwamen, bovenaan een steile helling, om ons eerste uitzicht op de Noordzee te krijgen. En het is in dit prachtige zandlandschap dat we van hole naar hole varen, onder de blik van de diepblauwe zee, aan de andere kant waarvan we de kliffen kunnen zien die je naar Saint Andrews brengen, de geboorteplaats van de golfsport.
Een linksbaan wordt een beetje anders gespeeld dan een parklandbaan, zelfs als er weinig wind staat. De greens en fairways zijn stevig. Om jezelf de beste kans te geven om dicht bij de hole te komen, kun je het beste underclubs en de bal het werk laten afmaken. Gullane nr. 2 zal lang worden herinnerd om hole 11, een prachtige 195 meter lange par 3 bergafwaarts die je de indruk geeft dat je de bal rechtstreeks in zee slaat.
Voor accommodatie in de omgeving heeft het kleine dorpje Gullane een aantal gasthuizen gereserveerd voor golfers (het bewijs dat golf de economische levensader van de hele regio is) in onnavolgbare Schotse stijl, met hun tapijten en whiskybars. Wij kozen voor het Mallard hotel, dat aan alle eisen voldoet. Een eenpersoonskamer met eigen badkamer, een restaurant waar je ’s avonds plaatselijke specialiteiten kunt proeven, grote televisies waarop wedstrijden van de Premier League en de Schotse Premiership te zien zijn en natuurlijk het uitzicht op de banen van Gullane die je te voet kunt bereiken (leuk weetje: de paar holes tegenover het hotel zijn ‘children only’): alle ingrediënten om golfers gelukkig te maken zijn aanwezig.
Archerfield, een reis met vele gezichten
Onder de banen die je kunt uitproberen aan de Golf Coast, is er één die zich onderscheidt van alle andere door zijn zeer specifieke karakter. Een buur van Renaissance – je moet langs een pad lopen dat langs de ingang van de gastheer van de Schotse Open sinds 2019 loopt om het clubhuis te bereiken – de jonge baan van Archerfield Golf zal je blijven verrassen met zijn vele gezichten.
Ten eerste, en nogal verrassend, is het clubhuis ontworpen in een postkoloniale stijl, “wat overeenkomt met het beeld dat we van de club willen uitstralen, zowel luxueus als discreet”, legt Ellie Rowberry, de marketingmanager van de club, uit. De verwijzing naar savannedieren doet denken aan Zuid-Afrikaanse ranches. Maar de gerechten die worden geserveerd in het aangrenzende restaurant zijn geïnspireerd op lokale recepten… en we raden je aan een tafel te reserveren als je naar Archerfield gaat om een heerlijke rabarber sticky toffee te proberen.
Als het om golf gaat, is het eerste wat opvalt aan deze plaatsen de kwaliteit van de service. Bij aankomst halen stewards je tassen uit je auto om ze klaar te maken voor je ronde. Langs een zeer grote driving range staan piramides van ballen op je te wachten die regelmatig worden aangevuld door het personeel. Deze worden zelfs rond de kleine speelplaatsen gelegd, een echt plezier.
Archerfield heeft 36 holes: Fidra (Par 72, 6230m) en Dirleton (Par 72, 6230m), genoemd naar de twee kleine rotseilandjes die tegenover de club liggen. We boekten een tee time op Fidra, 44e op de top100golfcourses website. Op de voorste negen staan hoge dennenbomen, minder typisch voor klassieke Schotse linksbanen, en op de achterste negen zijn er meer uitgestrekte landschappen, die dit keer meer weg hebben van een baan aan zee.
De kenmerkende hole nummer 4 (Par 3, 170 m) is een puur wonder. Vanaf de tee kun je de green zien, wat het uitzicht op het eiland Fidra op de achtergrond versterkt. Dit Schotse eilandje inspireerde Robert Louis Stevenson toen hij de kaart tekende voor zijn Treasure Island. Tegenover de green op nr. 4 is het schot verre van eenvoudig, want de wind heeft een grote invloed op de baan van de bal. En met deze verhoogde green betalen fouten zich dubbel en dwars terug! Eenmaal van de tee op hole 5 vang je nog een laatste glimp op van de zee, voordat die voorgoed verdwijnt tot het einde van de baan. Het is de moeite waard om te weten dat in de lente de brem tevoorschijn komt. Deze gele bloemetjes verspreiden een vanillegeur die je op de terugweg langs sommige holes kunt ruiken. Het is een geur die je nog lang na het spelen bijblijft.
Archerfield Golf was jarenlang een van de meest privébanen in Schotland, voordat het eindelijk werd opengesteld voor greenfees. Hier wordt al honderden jaren golf gespeeld. Maar pas in 2004 werd de 18-holes baan, die oorspronkelijk in 1910 was ontworpen, omgetoverd tot de versie die we nu kennen. Met ongeveer honderd huizen op beide banen is Archerfield ook een populaire locatie geworden voor bruiloften, in een wereld die doet denken aan sprookjes.
Noord-Berwick
In Schotland zijn sommige golfbanen zo oud dat er dorpen omheen zijn ontstaan. In de loop der tijd zijn er hotels en flats gebouwd zonder het oorspronkelijke ontwerp van sommige golfbanen te veranderen, zoals North Berwick. In het hart van East Lothian, aan de monding van de Firth of Forth, met uitzicht op Bass Rock en Craigleth Island, slaat de tee nummer 1 af vanaf de oude haven, die bepaalde esthetische overeenkomsten vertoont met die van St Andrews. 9 holes in de ene richting, 9 holes in de andere voor de terugkeer, je kunt niet dromen van een klassieker West Links. Maar is het uiteindelijk niet in de eenvoudige dingen dat we de essentie van schoonheid vinden, vooral als je met je golfbal langs het strand loopt (dat trouwens op sommige holes in het spel is als je naar de rechterkant van de baan afdwaalt), overgeleverd aan de genade van de elementen die het lot van je spel kunnen bezegelen. Het leven is hier vredig en de geur van gedroogd zeewier doet denken aan de wandelingen uit je kindertijd langs de dijk van Zoute naar Panne.
Om zo dicht mogelijk bij dit golfparadijs te blijven, kozen we voor het Marine North Berwick, tegenover de middelste holes van de baan. Een eenvoudig hek scheidt de hoteltuin van de fairways van de golfbaan, waar je overheen kunt lopen, want de baan is openbaar! De individuele kamers van het hotel zijn ideaal voor een enthousiast golfpubliek, en het uitzicht op de veranderende luchten bij zonsondergang vanaf het terras is adembenemend, alles vergezeld van een goede lokale whisky. Het Italiaanse restaurant van het hotel is een beetje prijzig, maar het eten is goed. Tot slot heeft het hotel een synthetische putting green als je de dag voor je wedstrijd je putting wilt perfectioneren. Het is een spel dat je je zeker nog lang zult herinneren nadat je dit prachtige deel van Schotland hebt verlaten.
Foto Noord-Berwick