Marokko staat bekend om zijn vele gezichten: de poort naar de Sahara in Ouarzazate, de pracht en praal van Marrakech of de lichtstad Rabat. Maar het hart van het land klopt ook in het centrum, met de religieuze stad Fez, dicht bij het Midden-Atlasgebergte, waar een van de mooiste golfpareltjes van Marokko ligt. Laten we op reis gaan naar het centrum van het koninkrijk, naar een regio die nog weinig bekend is bij Europese toeristen.
Michlifen. De naam doet bijna denken aan een Germaans of Zwitsers stadje. De alpiene architectuur van de huizen in dit kleine skiresort in de hoogten van de Midden Atlas bevestigt deze illusie en geeft betekenis aan de bijnaam van deze emblematische Marokkaanse plek, die van “Marokkaans Zwitserland”. En toch komt het woord “Michlifen” – wat “sneeuwvlok” betekent – uit het Arabisch. Hier werd een gedurfd project geboren: de aanleg van een van de mooiste golfbanen van het land. Aangespoord door de Marokkaanse koninklijke familie, die dol is op de sport van St Andrews, kon dit ‘faraonische’ project maar door één man worden geleid: Jack Nicklaus. En met de Michlifen golfbaan heeft de Gouden Beer – die aanwezig was bij de inhuldiging – een van de mooiste creaties uit zijn carrière als architect gebouwd, ingehuldigd in 2018.
De parel van de Atlas
De baan ligt op een hoogte van 1.600 meter en heeft twee kanten van dezelfde medaille. De eerste holes van de heen- en terugweg zijn redelijk vlak. En een heuvelachtige kant, aan de kant van de berg, uitvergroot door holes 9, 17 en 18… de 3 meest spectaculaire holes (om het zacht uit te drukken) van de baan.
Voordat we aan onze 18-holes ronde begonnen (Par 72, 6671m), ontmoetten we een groep mensen uit Antwerpen. “Spectaculair en ongelooflijk” waren de woorden van een van de leden, wiens lovende kritieken werden gedeeld door de rest van de groep. Zodra we ter plaatse aankwamen, hoe konden we hen tegenspreken? 5-sterren greenkeeping, greens zo snel als een biljarttafel en een verscheidenheid aan holes zijn de kenmerken van deze baan, die een gevorderd spelniveau vereist. De details zijn doorgevoerd tot aan de binnenkant van bepaalde bunkers, waar een ‘M’ in het zand is getekend. Het is belangrijk om te weten dat de afstand tussen de holes soms lang kan zijn, daarom is een golfkarretje verplicht.
Aan het einde van de ronde wordt de 19e hole gespeeld in het clubhuis in alpine stijl, met uitzicht op de onmetelijkheid van het ravijn, voor een extra lust voor het oog. Hier genieten we van Marokkaanse en internationale specialiteiten, terwijl we uitkijken over de dubbele green van de 18e en 9e, waarvan de vlaggen slechts enkele tientallen meters van elkaar verwijderd zijn. Tot slot beschikt het resort ook over een ‘Golf Academy’, die vaak wordt gebruikt door studenten van de prestigieuze nabijgelegen Amerikaanse universiteit. Een faciliteit die is uitgerust met de nieuwste technologie om je te helpen je swing te perfectioneren.
Michlifen Golf & Resort
Om terug naar het hotel te gaan, stapten we weer op onze vierwieler. Tijdens de vijftien minuten durende rit passeren we de luchthaven van Ifrane en het kleine stadscentrum met rode daken. Onderweg stelt onze gids een kleine omleiding voor en neemt ons mee naar een cederbos, het territorium van kleine wezens die tussen de naaldbomen leven: magotapen! Deze makaken (van hetzelfde ras als de beroemde zoogdieren van Gibraltar) zijn niet verlegen en laten zich graag benaderen in ruil voor een paar pinda’s die je bij de plaatselijke handelaars koopt.
Toen we bij het hotel aankwamen, stonden onze ogen weer wijd open. Als je naar dit enorme chalet kijkt, is het moeilijk voor te stellen dat we nog steeds in Marokko zijn. Het hotel biedt 68 kamers (waaronder 40 suites) voor golfers, skiërs (in Michlifen wordt gemiddeld twee maanden per jaar geskied) en alle levensgenieters die van het buitenleven houden. Met zijn ruime suites, twee zeer grote zwembaden (een verwarmd binnenzwembad en een onverwarmd buitenzwembad), spa en fitnessruimte heeft het hotel genoeg te bieden. Het hotel heeft ook twee toprestaurants. Le Cedray biedt de grote klassiekers van de Franse gastronomie, met foie gras, Saint-Jacques en forel op het menu, en niet te vergeten een fijne selectie wijnen (waaronder een 1996 Château Pétrus, voor degenen met een zeer hoog budget). L’Oriental is, zoals de naam al doet vermoeden, een restaurant met traditionele Marokkaanse, Libanese en Turkse gerechten. Met een subtiele mix van kruiden die zelfs de meest veeleisende fijnproevers doet watertanden.
Fez doordrenkt van traditie
Gastronomie neemt een belangrijke plaats in in de Marokkaanse cultuur, in Fès misschien nog wel meer dan elders. Op ruim een uur rijden van Ifrane – op de weg terug naar de vlakte – worden de tafels in de stad overspoeld met tajines, pastilla’s, couscous en muntthee. Maar om optimaal te genieten van de lokale gastronomie is een bezoek aan een riad bijna een must. Deze vaak vierkante Marokkaanse ’tuinen’, met een fontein in het midden, zijn een wonder om te zien. De riad “relais et châteaux” is een van de mooiste voorbeelden. Gelegen in een van de chique wijken van de stad, is het een echte ‘uitnodiging tot reizen’, met zijn verfijnde Frans-Marokkaanse keuken, waarvan je kunt genieten op de klanken van een luit die je de hele avond in slaap zal wiegen.
Fès werd gesticht in de 9e eeuw en heeft alle troeven van het traditionele Marokko behouden. Een aanrader is een wandeling door de smalle straatjes van de medina. In dit wijdvertakte labyrint komen we een aantal ambachtslieden tegen, erfgenamen van een duizenden jaren oude cultuur, of het nu gaat om weven of leerbewerking. De stad heeft een grote religieuze geschiedenis dankzij de moskeeën en het mausoleum van Tijani, midden in de medina. Tijdens ons bezoek kwamen we groepen Senegalezen en Malinezen tegen die op bedevaart waren. In hun tak van de islam wordt Fez beschouwd als hun Mekka, dus het is heel gewoon om hier pelgrims tegen te komen.
Fez en golf
Qua inwonertal is Fès na Casablanca de grootste stad van het land geworden (sinds Rabat is afgesplitst van Salé, waar het vroeger bij hoorde). De stad Fès maakt een snelle economische ontwikkeling door en wil nu graag haar cultuur promoten bij toeristen, vooral uit Europa. Een van de gebieden waaraan de regio momenteel werkt, is de ontwikkeling van het golfaanbod. En om dit te bereiken rekent ze op haar twee regionale golfbanen: Royal Golf Fès en Ouèd Fès.
Het ligt ten zuiden van de stad en draagt een “koninklijke” naam omdat het de eerste golfbaan in de stad was die werd aangelegd, in 1994. De Fès Royal Golf Club (par 72, 6418 m) ligt in een veld met olijfbomen, tegenover het Midden-Atlasgebergte. Op het menu staan een aantal mooie holes, waaronder de zeer mooie par 3 op 17, maar ook strategische holes met verschillende waterhindernissen – vooral op 3 en 4 – om het spel pittiger te maken. De baan is toegankelijk voor alle niveaus, afhankelijk van de starttees, maar kan ook zijn tanden laten zien als je vanaf de back tees begint. “De LETAS-toegangsserie koos ons uit voor een ronde in de lente, wat bewijst dat deze baan formidabel kan zijn”, zegt Jaouad Layachi, directeur van de golfbanen van Fès, die deel uitmaken van het Madaef-netwerk van 9 banen in Marokko.
Deze groep van 9 omvat Ouèd Fès. Dit is de enige baan in het centrum van Fès. De lay-out (par 72, 6143 m) tussen de grenadiers is behoorlijk uitdagend, met een aantal holes die lastig te beheren zijn vanwege hun lengte of hun formidabele tee-offs (ik denk aan 1, 8 en 17). Het gebied is volop in ontwikkeling, met 3 hotels in aanbouw om steeds meer bezoekers te verwelkomen, en er wordt misschien binnenkort een waterzuiveringsinstallatie gebouwd om de waterhindernissen die in de zomer opdrogen weer aan te vullen. Het clubhuis, aan de voet waarvan zich een zwembad bevindt, is ’s avonds in volle gang. Het is een echte place to be geworden voor de lokale bourgeoisie, dankzij de sfeer en de opmerkelijke keuken, en het zal ook golfers plezieren aan het einde van hun ronde. Zoals je ziet heeft de regio geen gebrek aan ambitie als het gaat om het aanbieden van een aantrekkelijk golfaanbod, waaronder de 9-holes golfbaan van Meknes, gelegen tussen de vestingmuren van het koninklijk paleis.
De Ksar van Fez
Om je onder te dompelen in de Marokkaanse cultuur biedt de riad, zoals we eerder in dit verslag hebben vermeld, een unieke ervaring aan zijn bezoekers. De Ksar de Fès is een van die plaatsen die wordt aanbevolen door golfers die in de regio willen spelen en willen genieten van een unieke lokale ervaring. Om dit te bereiken heeft de Franse eigenaar Pascal zich omringd met een team van koks die de familierecepten, doorgegeven van moeder op dochter en van vader op zoon, zorgvuldig hebben bewaard. Denk maar aan de smakelijke tajine met kip en olijven, of de tajine met pruimen en amandelen. Het restaurant heeft 9 kamers en een zwembad, perfect voor een verfrissende duik of een ontspannen wandeling.
Michlifen, de golfbanen van Fès en Meknès en de Ksar werken nu samen om golfliefhebbers een unieke golf-, culinaire en culturele ervaring te bieden, midden in het centrum van Marokko, voor een arrangement vanaf € 1.280 voor 8 dagen en 7 nachten. April, mei, oktober en november zijn de beste maanden voor een bezoek. In het hoogseizoen zijn de temperaturen heerlijk onder een gulle zon, op een moment dat het weer in België… besluiteloos is, zullen we maar zeggen.
Door Thibault Baltazar