Op minder dan twee uur vliegen van Brussel ligt Bilbao, een van Europa’s meest spectaculaire voorbeelden van stedelijke renaissance. De economische hoofdstad van Baskenland, een voormalige industriestad die gekenmerkt werd door het verval van haar staalfabrieken en scheepswerven, heeft in een paar decennia een metamorfose ondergaan die velen voor onmogelijk hielden: cultuur werd de drijvende kracht achter haar vernieuwing.
Het symbool van deze transformatie is wereldberoemd geworden: het Guggenheim Museum. Het in 1997 geopende gebouw van architect Frank Gehry trok meteen de aandacht dankzij de titanium rondingen, die op hun beurt doen denken aan een schip, een vis of een monumentale sculptuur. Maar afgezien van het architectonische icoon is de hele stad getransformeerd. De kades van de Nervión zijn heringericht, groene ruimten zijn vermenigvuldigd en het vervoer is gemoderniseerd, waardoor een opmerkelijke kwaliteit van leven is ontstaan.
Deze zomer bieden twee grote tentoonstellingen nog een reden om Bilbao te ontdekken.
De luchtpoëzie van Ruth Asawa
De eerste is gewijd aan Ruth Asawa, een sleutelfiguur in de Amerikaanse kunst van de twintigste eeuw. Lang overschaduwd door haar mannelijke tijdgenoten, is de kunstenares nu gevierd om haar luchtsculpturen gemaakt van handgeweven draad.
Haar werken hangen in de ruimte als driedimensionale tekeningen en fascineren door hun delicaatheid en lichtheid. Geïnspireerd door de natuur, tuinen en alledaagse vormen, transformeert Ruth Asawa de eenvoudigste objecten in ware bronnen van verwondering. Een tentoonstelling van zeldzame poëzie.
Jasper Johns, de kunst van het mysterie
De sfeer verandert met Night Driver, de grote overzichtstentoonstelling gewijd aan Jasper Johns.
Amerikaanse vlaggen, getallen, kaarten en doelen: de kunstenaar neemt bekende beelden als uitgangspunt om de manier waarop we naar dingen kijken in vraag te stellen. De tentoonstelling, die bijna honderd werken samenbrengt die in meer dan zeven decennia zijn gemaakt, schetst de carrière van een maker die nooit ophoudt zijn taal opnieuw uit te vinden terwijl hij dezelfde fundamentele vragen onderzoekt.
Schilderijen, tekeningen, sculpturen en gravures interageren met literatuur, muziek en persoonlijke herinneringen van de kunstenaar. Zoals de titel van de tentoonstelling suggereert, betreedt de bezoeker een wereld waar de referentiepunten bekend zijn, maar nooit helemaal expliciet. Hoe meer je kijkt, hoe meer de werken hun rijkdom en complexiteit onthullen.
De must-sees in het Guggenheim
De permanente collectie blijft een van de grootste geneugten van het bezoek. Ze omvat de indrukwekkende installatie The Matter of Time van Richard Serra, de monumentale lichtteksten van Jenny Holzer en werken van Yves Klein, Anselm Kiefer, Mark Rothko en Andy Warhol.
En dan is er nog het gebouw zelf. Zelfs na meerdere bezoeken blijven de titanium gevels verbazen. Afhankelijk van het tijdstip van de dag en het licht veranderen ze van kleur en lijken ze bijna tot leven te komen.
Een stad die net zo beleefd als bezocht kan worden
Na het museum gaat de wandeling natuurlijk verder langs de oevers van de Nervión. Levendige terrassen, elegante loopbruggen, hedendaagse architectuur en de Baskische bergen op de achtergrond zorgen voor een bijzonder aantrekkelijk decor.
Dit is ongetwijfeld het ware wonder van Bilbao: kunst niet alleen tot een toeristische attractie hebben gemaakt, maar tot een onderdeel van het dagelijks leven. Een stad waar bewoners, joggers, studenten en bezoekers elkaar ontmoeten rond een museum dat het kloppend hart van een hele metropool is geworden.