Alain Zenner is een man met vele gezichten. Nog steeds advocaat, voormalig docent aan de ULB, Brussels parlementslid, senator en staatssecretaris van Financiën, auteur van Pour une nouvelle culture fiscale en een Traité de l’insolvabilité en droit belge van 1900 pagina’s, dompelt hij zijn pen eerder onder in de inktpot van de literaire landloperij dan in de rechtswetenschap. Na het succes van Knokke-Le Zoute, een speels en erudiet woordenboek dat in 2022 verscheen, is dit zijn nieuwste werk.
In je boek komen een dozijn vrienden aan het woord die onze kustlijn van grens tot grens doorkruisen?
Ja, een soort pelgrimstocht, ter nagedachtenis aan de grootvader van hun gastheer, Michel, een dokter uit Lille die van een familievakantie aan de kust genoot. Deze grootvader had de reis te voet gemaakt, in tegenovergestelde richting, om het neutrale Nederland te bereiken aan het begin van de oorlog van 14-18, maar werd beschoten door de Duitsers toen hij Belgen hielp de geëlektrificeerde Hollandstellung over te steken om via Engeland het front te bereiken. En deze wandelaars kletsen de hele weg. Volgens hun kennis roepen ze alle aspecten van het vroegere en huidige leven van elk van deze badplaatsen op: oorsprong en geschiedenis, natuurgebieden, architecturale pracht, artistieke of culturele pareltjes, opmerkelijke persoonlijkheden, verschillende vormen van vermaak… Hoe zijn strandwedstrijden ontstaan, wie zijn de twee mannen uit dit deel van het land die geëerd zijn met een Nobelprijs voor de Vrede, wie heeft de strandjachten uitgevonden, van wanneer dateren de eerste dijbelastingen en hoe zijn ze ontworpen?
Je haalde herinneringen op aan je jeugd in Gent, toen je met je ouders de kust ontdekte.
Ja. Ik heb veel te danken aan mijn vader, die ons ermee liet kennismaken. Maar het is niet alleen een gids: het verhaal bevat ook een fictief element. De wandelaars halen jeugdherinneringen op, flarden van lectuur, geestige opmerkingen en grappige replieken die de lezer zullen vermaken. Ze snijden ook sociale en filosofische kwesties aan die de lezer aan het denken zullen zetten. Lange tijd stond ik zelf vroeg op om deze driedaagse oversteek te maken, tijdens de carnavalsvakantie, bij laag water, op het strand, zo dicht mogelijk bij de golven. Onze kust herbergt allerlei schatten en onvermoede duingebieden waar nog ongerepte natuur heerst.
Als je jouw visie op de wereld in een paar woorden zou moeten omschrijven, wat zouden ze dan zijn en waarom?
Die van vijf commensalen die Michel graag had willen ontvangen: Mozes, die zei dat alles wet is, Christus, die zei dat alles liefde is, Marx, die zei dat alles geld is, Freud, die zei dat alles seks is, en Einstein, die zei dat alles relatief is!
Welke waarden zijn volgens jou onveranderlijk in een wereld die voortdurend verandert?
Waarheid en vergeving. Ik heb het over het nichtje van Michel: “Constance had het vermogen om zich niet te schamen om zichzelf te laten zien zoals ze was. Ze was van mening dat de grootste luxe die een mens zich kon veroorloven was om in de waarheid te leven, en ze onthield zichzelf daar niet van”. Zozeer zelfs dat ze in conflict kwam met haar vader, die haar vrijheid van sociale normen en wat mensen zouden zeggen afkeurde. “Wees voorzichtig,” raadde Michel haar aan, terwijl hij haar aanspoorde om toenadering te zoeken tot haar broer. “We hebben de neiging om iedereen te vergeven, behalve onze ouders! Wacht niet te lang. De doden zijn sluw, zoals Julien Green zei, ze gaan altijd weg zonder ons tijd te geven om met hen te praten. Leven in waarheid, in harmonie met jezelf, en niet stilstaan bij overtredingen, vergeven: wat een luxe! De beste weg naar geluk.