Het hoofdkantoor van Swift in La Hulpe, vlakbij Brussel, is onopvallend maar van groot strategisch belang en herbergt een van de belangrijkste infrastructuren van de wereldwijde financiële sector. Elke dag worden er bijna 50 miljoen financiële berichten via dit netwerk verzonden.
Laten we voor één keer, bij wijze van uitzondering, deze vrijdag even een beetje chauvinistisch zijn! België mag dan wel trots zijn op het feit dat het de NAVO, de Europese Commissie, SHAPE of Euroclear huisvest… maar er is ook Swift, dat ‘onzichtbare monster’ waarvan we de omvang zelden beseffen.
Deze week brengt onze reeks over AI en de financiële sector ons naar La Hulpe, waar een zeer belangrijk onderdeel van de wereldeconomie is gevestigd.
Ter plaatse lijkt er niets op een bruisende beursvloer. In een voormalig landgoed van Solvay omringen bomen gebouwen die zijn ontworpen als ware technologische‘tempels’, perfect geïntegreerd in de natuur. Ze zijn ontworpen door twee internationaal gerenommeerde sterarchitecten: de Belgisch-Poolse Constantin Brodzki en de Catalaan Ricardo Bofill. De internationale financiële wereld weet wel een mooie locatie te kiezen… zonder dat van de daken te schreeuwen.
Achter deze rust gaat een duizelingwekkende activiteit schuil. Meer dan 11.500 instellingen zijn aangesloten op het netwerk, dat dagelijks meer dan 50 miljoen berichten verzendt. De uitgewisselde instructies vertegenwoordigen ongeveer om de drie dagen een waarde die gelijk is aan het wereldwijde bbp. Swift beheert echter geen middelen, opent geen rekeningen en voert geen transacties uit. Het geeft de instructies door van de banken die het geld verplaatsen.
De naam verwijst trouwens naar haar activiteit: Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication, oftewel een organisatie voor wereldwijde interbancaire financiële telecommunicatie. Maar ‘Swift’ betekent in het Engels ook ‘snel’ of ‘onmiddellijk’. Een ambitie die al in 1973 werd geuit, om de telex te vervangen… Met die telex had de koffie soms de tijd om af te koelen voordat de zaken weer op gang kwamen. Deze naam biedt ook een uitstapje naar cultuur en literatuur: Jonathan Swift, de auteur van ‘De reizen van Gulliver’. Hoe kun je het beeld van Gulliver bij de Lilliputters weerstaan? Een reus die zich in een piepklein landje heeft gevestigd. Die vergelijking past goed bij onze financiële macht. Nietwaar?
Dat deze gigant een coöperatie is, komt doordat de oprichtende banken de zeggenschap over hun gezamenlijke instrument wilden behouden. De aandeelhoudende instellingen oefenen toezicht uit en delen de kosten van een infrastructuur die elk afzonderlijk maar moeilijk in eigen beheer zou kunnen opbouwen. Het doel is om de leden een betrouwbare en veilige dienst te verlenen, in plaats van de winst te maximaliseren. Dit model ondersteunt ook de technische neutraliteit ervan: geen enkele bank heeft de exclusieve zeggenschap over het netwerk. Kortom, een gemeenschappelijk huis waar meer wordt gedeeld dan alleen de koffiemachine.
Maar zelfs een gemeenschappelijk huis moet zijn deuren goed in de gaten houden. In 2016 slaagden hackers erin om 81 miljoen dollar weg te sluizen bij de Bank of Bangladesh door gebruik te maken van haar SWIFT-toegang. De valse opdrachten kwamen van de bank zelf… maar het centrale netwerk was intact!
AI zorgt nu voor extra waakzaamheid door verdachte aanwijzingen met elkaar in verband te brengen en zo de banken te waarschuwen. Het gaat erom fraude of het witwassen van geld in een vroeg stadium op te sporen, zonder dat dit ten koste gaat van de verwerking van legitieme betalingen.
België mag zich gelukkig prijzen met de aanwezigheid van deze onopvallende reus. Voor onze bedrijven heeft dit concrete voordelen: het stelt banken in staat betrouwbare instructies uit te wisselen om een leverancier aan de andere kant van de wereld te betalen. Met behulp van AI helpt Swift hen ook om de vele problemen op te sporen die daarbij kunnen optreden. Dit herinnert ons eraan dat ons kleine landje een belangrijke rol speelt in de grote zakenwereld. En ja, we hebben geen olie, maar we hebben wel ideeën. En een paar miljard berichten om ze de wereld in te sturen!
Volgende vrijdag zijn we er weer met een nieuw kort artikel over het onderwerp Financiën en AI. Duik in de tussentijd eens in het tijdschrift Lobby en luister HIER naar de nieuwste podcast van François Didisheim, oprichter van Lobby, op BXFM Radio.